วันเสาร์ที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2553

เกลือและปฏิกิริยาไฮโดรไลซิส


           จากการทำปฏิกิริยาเคมีของกรดและเบส สารผลิตภัณฑ์ที่ได้คือ น้ำและเกลือ ซึ่งตัวสารตั้งต้นเองจะหมดไป ไม่เกิดสภาวะสมดุล ซึ่งเราสามารถจำแนกประเภทของเกลือได้ ดังนี้
1.       กรดแก่ + เบสแก่ : จะเกิดเกลือกลางขึ้น มีสมบัติเป็นกลาง
2.       กรดอ่อน + เบสแก่ : จะเกิดเกลือเบส มีสมบัติเป็นกรด
3.       กรดแก่ + เบสอ่อน : จะเกิดเกลือกรด มีสมับติเป็นเบส
4.       กรดอ่อน + เบสอ่อน : สมบัติความเป็นกรดเบส ขึ้นอยู่กับค่า K ถ้าค่า K    ของกรดมีค่ามากกว่า K ของเบส จะได้เกลือที่เป็นกรด แต่ถ้า ค่า K ของกรดมีค่าน้อยกว่าค่า K ของเบส จะได้เกลือที่มีสมบัติเป็นเบส


            หลังจากกรดทำปฏิกิริยากับเบส ได้เกลือออกมาแล้ว เกลือซึ่งเป็นสารอิเล็กโทรไลต์แก่ ยังสามารถแตกตัวให้ไอออนได้อีก โดยจะแตกตัว 100% จึงไม่มีสภาวะสมดุลเกิดขึ้น จากนั้นไอออนที่แตกตัวมา อาจไปทำปฏิกิริยากับน้ำต่อได้อีก ซึ่งปฏิกิริยานี้จะเกิดโดยไม่สมบูรณ์ และมีภาวะสมดุลเกิดขึ้น

ปฏิกิริยาระหว่างเกลือของกรดแก่และเบสแก่กับน้ำ
           จากปฏิกิริยานี้ ผลิตภัณฑ์ที่ได้คือ เกลือที่เป็นกลาง โดยไอออนที่แตกออกมาไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำ แต่จะอยู่ในรุปของสารละลาย ทำให้สารละลายนั้นมีสมบัติเป็นกลาง เช่น

 
ปฏิกิริยาระหว่างเกลือของกรดอ่อนและเบสแก่กับน้ำ
            เกลือที่เกิดขึ้น เมื่อแตกตัวเป็นไอออนแล้ว จะได้คู่เบสของกรดอ่อน ที่สามารถทำปฏิกิริยากับน้ำได้ สารละลายที่เกิดขึ้นจึงเป็นสารละลายเบส เช่น

HCN
+
KOH
-->
KCN
+
H2O
เกิดเกลือ KCN ขึ้น
KCN
-->
K+
+
CN-
แม้ว่า K+ จะไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำ แต่ยังมี CN- ซึ่งสามารถทำปฏิกิริยากับน้ำได้
CN-
+
H2O
<-->
HCN
+
OH-
ปฏิกิริยาระหว่าง CN- กับ H2O ทำให้ได้ผลิตภัณฑ์เป็น
ปฏิกิริยาระหว่างเกลือของกรดแก่และเบสอ่อนกับน้ำ
            เมื่อละลายน้ำแล้ว จะมีไอออนของคู่กรดของเบสแก่ ที่สามารถทำปฏิกิริยากับน้ำได้ ซึ่งจะได้ผลิตภัณฑ์เป็น H+
NH4OH
+
HNO3
-->
NH4NO3
+
H2O
เกิดเกลือ NH4NO3  ขึ้น ซึ่งสามารถแตกตัวได้อีก
NH4NO3
-->
NH4+
+
NO3-
เกลือจะแตกตัวเป็นไอออน ซึ่ง NH4+ นั้นสามารถทำปฏิกิริยากับน้ำได้
NH4+
+
H2O
<-->
NH4OH
+
H+
จะได้ผลิตภัณฑ์เป็น H+
ปฏิกิริยาระหว่างเกลือของกรดอ่อนและเบสอ่อนกับน้ำ
            เราสามารถดูแนวโน้มการเป็นกรดหรือเบสของสารละลายจาก ค่า K ของกรดอ่อนและเบสอ่อนที่มาทำปฏิกิริยา ทั้งนี้ความเป็นกรดเบสของสารละลาย ขึ้นอยู่กับความสามารถในการไฮโดรไลซิสของไอออนที่แตกออกมา ถ้าไอออนกรดเกิดไฮโดรไลซิสได้มากกว่าเบส จะทำให้สารละลายมี H+ มากกว่า มีสมบัติเป็นกรด แต่ถ้าไอออนเบสเกิดไฮโดรไลซิสได้มากกว่ากรด ก็จะมี OH- มาก ทำให้มีสมบัติเป็นเบส

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น